Op de afdeling neurologie worden voornamelijk mensen opgenomen na aanmelding op spoed, wegens (vermoeden van) plots opgetreden hersenschade.
Patiënten met een beroerte (door trombose of bloeding in de hersenen) vormen hier de grootste groep. Bij hen is de werking van de hersenen verstoord, afhankelijk van de plaats en de grootte van de beroerte. Soms is dit direct duidelijk te zien bijvoorbeeld bij een verlamming, soms lijkt de patiënt, liggend in bed, niets te mankeren, maar zijn er toch grote problemen bij meer complexe handelingen en het dagelijks functioneren.
Het optreden van een plotse verwardheid (delier) na een beroerte doet zich meestal voor in de eerste 72 uur na opname. Hierdoor verhoogt het risico op complicaties, verlengt het verblijf in het ziekenhuis en is er een slechtere outcome met dagen tot maanden nadien nog verstoring van het ‘hersennetwerk'.
Het risico op ontwikkelen van een delier bij beroerte, is minstens 20% na een trombose en 40% na een bloeding. Dit risico neemt toe bij een vooraf reeds 'kwetsbaar brein'. Zo zien we tweemaal zoveel plotse verwardheid boven de 70 jaar en bij vooraf bestaande dementie. Ook bij een delier in het verleden, roken/alcoholgebruik, voorkamerfibrillatie, beperkte zelfredzaamheid of vroegere hersenschade en gebruik van bepaalde medicatie is het risico fors verhoogd.
Het is dus in het belang van de patiënt om een delier te voorkomen en/of tijdig op te sporen en te behandelen.
Als voltallig neuroteam hebben we aandacht voor delier en proberen we kort op de bal te spelen door o.a.
- goede observatie en sturing van dag/nachtritme, oriënteren van de patiënt
- preventie van complicaties die delier uitlokken en bij beroerte vaak voorkomen zoals problemen met leegplassen en verslikken waardoor een longontsteking kan ontstaan
- dagelijkse multidisciplinaire revalidatie en activeren van de patiënt om zo zelfstandig mogelijk te functioneren
- dagelijkse feedback naar en opvolging door de zaalarts die zo nodig verder onderzoek zal vragen of medicatie zal aanpassen
- als laatste redmiddel, zo kort mogelijk, fixatie van de patiënt, als zijn of haar veiligheid niet op een andere manier kan gewaarborgd worden, in afwachting van resultaat opgestarte behandeling met medicatie
Als familielid kan jij ook een belangrijke bijdrage leveren door:
- snel info te verstrekken over thuismedicatie, ‘eigenaardigheden die de patiënt kenmerken’, welke hobby’s/TV programma’s, verdoken gebruik van slaapmiddelen of dagelijks beperkt aantal eenheden alcohol, reeds vooraf bestaande beperkingen/moeilijkheden …
- proberen inzicht te krijgen in de schade veroorzaakt door de beroerte, wat er daardoor moeilijk gaat en wat je daarom best wel en niet doet (zie info verpleging en notities op het bord aan het hoofdeinde)
- meebrengen van bril, hoorapparaten, CPAP-toestel ...
- zorgen voor een zo vertrouwd mogelijke omgeving door aanwezigheid van vertrouwde voorwerpen (foto’s, tijdschriften, hobby …) en bekende personen
- realiteitsbevestiging, dit wil zeggen niet meegaan in wanen, beschrijven wat jij zelf ziet en weet, rustig aanwezig zijn zonder daarom continu te praten, niet in discussie gaan …
- sturen van de dag/nacht regeling
Mogelijk zal je bij een uitgesproken delier gevraagd worden om op bepaalde momenten van de dag aanwezig te zijn.
Om goed om te gaan met patiënten met delier, proberen wij alle leden van het neuroteam - in de mate van hun mogelijkheden - te betrekken. Het gaat dus niet alleen om artsen en verpleegkundigen, het revalidatieteam (kine, ergo, logo, psycholoog), de sociale dienst, maar ook om onze logistiek en de mensen van het onderhoud.
Wij zijn ons allen bewust van het belang van de constructieve bijdrage van familie, en zijn familie daarvoor ook dankbaar.
Namens het hele neuroteam,
Dr. C. Jadoul, neuroloog
