Ouderen helpen om valpartijen te vermijden? Daar kent ergotherapeute Els Poppe alles van. In de valkliniek van het Geriatrisch Dagziekenhuis in Lokeren achterhaalt ze samen met haar collega’s waar het misloopt en formuleert ze adviezen op maat. Dat combineert Els met haar werk bij het Geriatrisch Supportteam. “Ik vind het enorm boeiend.”
Met het Geriatrisch Supportteam komt Els in het hele ziekenhuis. Als op een niet-geriatrische verblijfsafdeling een patiënt wordt opgenomen van 75+ of iemand met een risicoprofiel, kunnen de artsen of verpleegkundigen haar erbij roepen. Na valpartijen geeft Els eveneens advies. Een van haar adviezen kan een doorverwijzing zijn naar de valkliniek.
In de valkliniek van het Geriatrisch Dagziekenhuis ziet Els senioren die een breuk opliepen tijdens een valpartij of die regelmatig vallen. In het vaste team zitten naast ergotherapeuten o.a. verpleegkundigen en neuropsychologen. Indien nodig worden diëtisten, kinesisten, logopedisten of andere experten geconsulteerd. “Patiënten worden naar ons doorverwezen door een arts of op aanraden van hun thuisverpleging. De bedoeling is dat wij dan onderzoeken wat er mogelijks mis kan zijn.” Dat de valkliniek een groot succes is, bewijzen de lange wachtlijsten.
Soms te rooskleurig
Hoe ziet jouw werk in de valkliniek eruit?
Els: “De patiënt komt voor één dag naar het Geriatrisch Dagziekenhuis. Ik doe daar een observatie, testen en een bevraging. Ik praat vaak zowel met de patiënt als met de familie. Zo krijg ik een totaalbeeld van de voorgeschiedenis en eventuele aandoeningen. Daarnaast overlopen we samen al wat de patiënt doet van het moment dat hij opstaat tot hij gaat slapen.
Soms blijkt uit de gesprekken met de familie dat de patiënt het allemaal wat te rooskleurig voorstelt, of is net de patiënt realistischer dan de familie. Een mooi voorbeeld daarvan is die keer toen de dochter of schoondochter van een patiënt me even apart nam en een foto van zijn pantoffels toonde. Eerder die dag was hij toegekomen met zijn mooiste schoenen. ‘Je moet eens zien wat voor verschrikkelijk versleten pantoffels hij thuis aan zijn voeten heeft’, zei ze. Ik heb haar aangeraden om ze meteen weg te gooien.” (lacht)
Welke testen voer jij zoal uit?
“Ik doe standaard vier à vijf testen, zoals voor de spierkracht en de balans. Kan de patiënt bijvoorbeeld nog rechtstaan zonder zich op te duwen? Hoe lang duurt het om recht te staan, drie meter te stappen en terug te keren? Daar geef ik scores aan. Stel dat het te lang duurt of we een ander probleem zien dan testen we verder. Ik kijk ook naar het gangpatroon. Als een patiënt stapt of schrijft, zie ik soms discrete signalen die kunnen wijzen op een beginnende ziekte van Parkinson. We verwijzen hem dan door naar de neuroloog.”
Wat vind je het tofst aan jouw job?
“Ik vind het contact met de patiënten en hun families wel aangenaam. Ik voel dat ze effectief willen luisteren naar mijn tips. Ze zijn immers hier omdat ze een probleem hebben en heel graag hulp krijgen. Soms is het creatief oplossingen zoeken, wat me wel boeit. Aan iemand die langs één kant verlamd is, kan je bijvoorbeeld niet eender welk loophulpmiddel aanbieden. Daarnaast vullen mijn collega’s van het supportteam en ik elkaar heel goed aan. Soms heeft iemand van ons een buikgevoel over een patiënt. Dan volgen we dat en gaan we daar toch even dieper op in. Vaak klopt het wel. Stuk voor stuk zijn we heel gepassioneerd en hebben we ons expertisegebied. Een van de verpleegkundigen heeft zich bijvoorbeeld gespecialiseerd in mondhygiëne. Zelfs tijdens de lunch blijven we daar gepassioneerd over babbelen.”
Blijven bewegen
Nadien krijgt de patiënt een verslag met adviezen van alle experten. Wat raad jij het vaakst aan?
“Vaak gaat het om de woning veiliger maken. Dan denk ik aan tapijten verwijderen, voldoende verlichting voorzien, een extra trapleuning aanbrengen, een toiletverhoger en extra handvaten installeren. Gesloten schoenen dragen, raad ik ook vaak aan. Soms komen patiënten hier zelfs toe met hakjes. Daarnaast kan een correct loophulpmiddel een groot verschil maken. Er zijn verschillende hulpmiddelen, zoals een looprek of een rollator. Vaak staan die verkeerd afgesteld. Dat kijk ik altijd na.”
Heb je nog tips die je graag aan iedereen wil meegeven?
“In beweging blijven is enorm belangrijk. Toch nog je huishoudelijk werk blijven doen, is bijvoorbeeld goed voor je spierkracht. Vergeet daarnaast niet om regelmatig je ogen na te laten kijken. Mensen die slaapmedicatie innemen, doen dit best vlak voor het slapengaan. Patiënten nemen het wel vaker al in terwijl ze nog televisie zitten te kijken. Als ze dan nog de trap op moeten, wordt het heel gevaarlijk. De medicatie doet namelijk de bloeddruk dalen, wat duizeligheid kan veroorzaken. Met medicatie moet je altijd opletten, want het heeft vaak een effect op de bloeddruk. Je medicatieschema strikt blijven volgen, is dus de boodschap.”
Bekijk valpreventie.be voor meer tips om valpartijen te vermijden.
Onze Geriatrische teams zoeken versterking. Interesse? Laat je overtuigen door de vele troeven van Geriatrie en bekijk de vacatures.
Meer verhalen:
- Hoofdverpleegkundige Greet ruilde woonzorgcentrum in voor afdeling Geriatrie
- Zorgkundige Eline werkt bij Psychogeriatrie: "Al echtpaar herenigd"
- Sara en Joris werken én studeren: "Aanrader voor pasafgestudeerden"
