Hersenbiopsie

Wat is een hersenbiopsie?

Als je arts de diagnose stelt van een letsel in de hersenen is het belangrijk om te weten waarover het precies gaat. Hoewel er verschillende soorten scans en onderzoeken bestaan om het letsel duidelijk in het licht te stellen, is het soms niet mogelijk om de juiste diagnose te stellen: veel hersenletsels lijken namelijk op elkaar! Daarom is soms bijkomend microscopisch onderzoek nodig. Dit betekent dat een kleine hoeveelheid van het abnormale weefsel onder de microscoop moet worden bekeken. Dit is het enige onderzoek dat meer zekerheid kan geven omtrent de juiste diagnose. 

Soms kan een neurochirurg het letsel in zijn geheel wegnemen om het te laten onderzoeken. In andere gevallen kan het letsel niet geopereerd worden, omdat er bij deze operatie té veel risico’s bestaan. Om uit te maken of het gaat om een goedaardig letsel, een ontsteking van de hersenen, een hersentumor of een ander type aandoening kan dan toch een kleine hoeveelheid van het abnormale weefsel weggenomen worden. Als het resultaat van het microscopisch onderzoek bekend is, kan de juiste behandeling gestart worden.

Chirurgische behandeling

Dankzij de snelle technische ontwikkelingen binnen de neurochirurgie is het sinds enkele jaren mogelijk om met behulp van een zeer gesofisticeerde computer een biopsie te nemen van een letsel in de hersenen dat niet groter hoeft te zijn dan enkele millimeters. Hierdoor moeten we geen groot botluik meer maken in de schedel, maar kunnen we met behulp van een kleine opening (+/- 10 mm) enkele kleine stukjes weefsel (4 á 8 mm lang en 1 mm breed) wegnemen voor verder onderzoek. 

Ongeveer 10 à 14 dagen later is de diagnose bekend en contacteren we je. Er kan dan een behandeling worden voorgesteld en bij akkoord, ook opgestart.

Voorbereiding op je opname

Het is heel belangrijk om bij je bezoek aan de arts steeds te vermelden of je al dan niet behandeld wordt met bloedverdunnende medicijnen. Enkele voorbeelden hiervan zijn Asaflow®, Plavix®, Marcoumar® en Marevan®. Omdat deze producten de bloedstolling beïnvloeden, betekenen zij een groot bloedingsgevaar tijdens en na de operatie. De arts zal met jou bespreken om de inname van deze medicatie op voorhand te stoppen. Medicatie voor diabetes (behalve insuline) moet je 48 uur voor de ingreep stoppen.

Het is ook van belang mogelijke allergieën mee te delen zodat we indien nodig preventieve maatregelen kunnen nemen. Voorbeelden zijn: latexallergie, contrastallergie, allergie voor bepaalde medicijnen of producten, kleefpleisters …

Lees hier wat je moet meebrengen en wie je moet verwittigen. Als je anti-trombosekousen hebt, breng die dan zeker ook mee.

Meestal word je opgenomen de dag vóór de operatie of de dag van de operatie ’s ochtends. Dit zal de verpleegkundige neurochirurgie bepalen aan de hand van het operatieprogramma. Kom je de dag van de operatie zelf binnen, dan moet je nuchter zijn. Nuchter wilt zeggen: niet meer eten vanaf middernacht. Drinken mag tot 2 uur voor de opname. Meer info over nuchter zijn vind je hier. 

Opname

Je gaat naar de dienst opname en wordt begeleid naar de afdeling. De afdelingsverantwoordelijke voor de opname zal je een kamer toewijzen. Het toewijzen van een eenpersoonskamer verloopt naargelang de beschikbaarheid en wordt geregeld vanuit de opnamedienst. Als je nog geen pre-operatieve onderzoeken hebt laten uitvoeren, moet dit wel gebeuren als je ouder bent dan 65 jaar, of op voorschrift van de arts. Aan de hand van een vragenlijst wordt de anamnese afgenomen en je krijgt ook een vragenlijst die je moet invullen en tekenen voor de anesthesist (slaapdokter). Verder zal men je ook anti-trombosekousen aanmeten om tijdens en na de operatie bloedstolling in de aders te voorkomen. Als je zo'n kousen al hebt, breng ze dan zeker mee.

Enkele uren voor de ingreep zullen 10 à 12 speciale klevers op het hoofd worden gekleefd. Deze moeten ter plaatse blijven tot in de operatiezaal. Met de klevers zal vóór de operatie een CT- of NMR-scan van de hersenen gebeuren. Aan de hand van deze scan kan de chirurg tijdens de ingreep met uiterste nauwkeurigheid bepalen waar de biopsie moet genomen worden. Je mag de klevers dan ook niet zelf verwijderen! Als een van de klevers loskomt, hou hem dan gewoon bij en meld het aan de verpleegkundigen of de arts.

Verloop van de operatie

Voor de operatie

Vlak voor je naar de operatiezaal vertrekt, krijg je een operatiehemd om. Kunstgebit, contactlenzen, juwelen en piercings moet je verwijderen. Je houdt je slip aan. Als je geplast hebt, worden de anti-trombosekousen aangedaan en word je met je bed naar de operatiezaal gereden. Vanaf dit tijdstip duurt het ongeveer 4 à 5 uur voor je terug op je kamer bent. In sommige gevallen blijf je één nachtje op de afdeling intensieve zorgen om je toestand dichtbij in het oog te houden. Je arts of de verpleegkundigen brengen je familie hiervan tijdig op de hoogte.

De operatie

Het nemen van een hersenbiopsie gebeurt altijd onder algemene verdoving. De anesthesist zal in je arm een infuus prikken en je in slaap brengen. Wanneer je slaapt, plaatst hij een slangetje in je keel waarlangs de ademhaling tijdens de ingreep overgenomen wordt door een machine. Meestal lig je op de rug of op de zijde tijdens de ingreep. 

Met behulp van een gespecialiseerde computer en de hersenscan wordt hierna de plaats van de biopsie berekend. Op deze plaats worden de haren heel beperkt geschoren. Via een kleine insnede in de huid (+/- 3 cm) wordt een klein gaatje gemaakt in de schedel. Nadien worden met een zéér fijne naald enkele kleine biopsies genomen van het abnormale hersenweefsel. Hierna wordt de naald verwijderd en wordt het gaatje in de schedel alsook de huid gesloten. Je chirurg zal ervoor zorgen dat de incisie steeds op een esthetisch verantwoorde plaats ligt, dit wil zeggen in de behaarde hoofdhuid. 

Na de operatie

Na de ingreep word je naar de ontwaakkamer gebracht, waar je enkele uren zal verblijven. Als je goed wakker bent, zal de anesthesist beslissen of je terug naar de kamer mag. In sommige gevallen zal je één nachtje worden geobserveerd op de dienst intensieve zorgen. 

De avond van de operatie of de ochtend nadien gebeurt steeds een CT-scan om te kijken of de ingreep goed is verlopen en er geen complicaties zijn opgetreden. De verpleegkundigen op de ontwaakkamer, de intensieve zorgen en de gewone afdeling zullen regelmatig bij je langskomen om infuus, verband en de bloeddruk te controleren. Als je pijn hebt, kun je dit melden aan de verpleegkundige die naargelang de afspraak met de arts je de nodige pijnstillers zal geven. 

Als de postoperatieve CT-scan van de hersenen geen afwijkingen toont en er zich geen problemen voordoen, zal het infuus de dag na de ingreep verwijderd worden en mag je eten en drinken. Afhankelijk van hoe je je voelt, mag je uit bed komen. De eerste maal gebeurt dit onder toezicht van een verpleegkundige. 

Als je je goed voelt, kun je ’s namiddags al naar huis gaan nadat je chirurg hiervoor de toestemming heeft gegeven. Je kunt natuurlijk nog een nachtje blijven tot je weer op krachten bent gekomen. Als je nog pijn zou hebben, kun je steeds paracetamol krijgen van de verpleegkundigen.

Naar huis

De arts zal de nodige attesten invullen, medicatie voorschrijven en een brief aan de huisarts richten. Ook krijg je een afspraak op de raadpleging mee om het resultaat van de biopsie met een van je artsen te bespreken. Ook de daaraan verbonden behandeling zal op deze raadpleging besproken worden.

Let we: de resultaten van de biopsie kunnen 10 tot 14 dagen op zich laten wachten. Hoewel dit zeker niet gemakkelijk is, vragen we je om geduld te hebben. Zodra de resultaten binnen zijn, nemen we contact met je op. 

Opvolging thuis

• Bij pijn mag je (naast je gewone medicatie) steeds Dafalgan (paracetamol) nemen tot 3 x 1 gram per dag. Volg daarbij echter steeds de aanwijzingen die je arts met je besproken heeft omtrent wijzigingen in je medicatieschema. 
• Vanaf 10 werkdagen na de ingreep kan het resultaat van de biopsie bekend zijn, soms vroeger. Je arts zal met jou een afspraak maken om het resultaat zo snel mogelijk te bespreken. Als je van ons geen afspraak hebt meegekregen, maak ze dan zo snel mogelijk zelf (via het secretariaat: 
  03 760 21 72 optie 1 of online via Mynexuzhealth)
• Hechtingen moeten niet verwijderd worden, de draad die gebruikt wordt, verdwijnt vanzelf. 

Mogelijke complicaties

Bij elke ingreep bestaat er een risico op mogelijke problemen. De arts heeft deze met jou al besproken. Als je nog andere vragen hierover hebt, stel ze dan gerust aan je arts. 

Wondproblemen

• Infectie van de wonde: wanneer de wonde niet goed geneest, kan een roodheid, zwelling, pijn enz… ontstaan. Ook kan er een gelig vocht uit de wonde komen. Contacteer in dat geval je chirurg. 
• Lekkage van hersenvocht: is zeldzaam. Dit ontstaat omdat er bij de biopsie een klein gaatje wordt gemaakt in het buitenste hersenvlies. Op dat moment kan het vocht, dat zich rondom de hersenen, ruggenmerg en zenuwen bevindt, gaan lekken doorheen dit kleine gaatje. Meestal is het gaatje zo klein, dat je er geen last van ondervindt behalve wat hoofdpijn. Als je toch merkt dat er helder vocht uit de wonde komt, moet je steeds 
  je chirurg te contacteren. 

Nabloeding

Omwille van het feit dat een klein stukje hersenweefsel wordt weggenomen, bestaat de kans dat er een kleine nabloeding optreedt. Het risico hierop is zeer klein, in elk geval een stuk kleiner dan bij een open hersenoperatie met een groot schedelluik. Het kan zijn dat de klachten die je vóór de ingreep 
had hierdoor in min of meerdere mate toenemen. Je arts zal al het nodige doen om dit risico zo klein mogelijk te maken. Om die reden gebeurt ook bij elke patiënt die dit soort operatie ondergaat een scan van de hersenen op de eerste dag na de operatie. Als er geen afwijkingen of nabloeding te zien zijn, mag je in principe dezelfde avond naar huis. 

Epilepsie

Vooral patiënten die reeds vóór de ingreep aanvallen van epilepsie (vallende ziekte, absences, …) vertoonden ten gevolge van een hersenletsel, hebben na een hersenbiopsie een licht verhoogde kans op een nieuwe aanval. Daarom is het zeer belangrijk om vóór de operatie je arts hierover in te lichten en je medicatie in de dagen vóór de biopsie strikt in te nemen! 

Toename van de klachten

Bij sommige patiënten ontstaan de klachten die ze vertonen niet zozeer door het letsel zelf, maar voornamelijk omdat er zich in de normale hersenen rondom het letsel vocht (“oedeem”) opstapelt. In de eerste dagen na de hersenbiopsie kan een patiënt een toename ervaren van de klachten, die voor de operatie reeds aanwezig waren. Dit is te wijten aan een bijkomende vochtopstapeling in de hersenen rondom het letsel en is meestal slechts tijdelijk. Bij patiënten die reeds vóór de ingreep medicatie innamen voor een dergelijke vochtopstapeling, kan de dosis van dit medicament tijdelijk verhoogd worden. Je arts zal dit met jou bespreken. 

Heb je nog vragen? Stel ze gerust aan de arts of aan de verpleging.