Twee jaar geleden startte Vitaz een zorgpad osteoporose op om risicopatiënten proactief op te sporen. Zo worden nu vaak nieuwe diagnoses gesteld. Verpleegkundig consulent Osteoporose en Reumatologie Carine De Wolf is een van de gezichten van het multidisciplinaire zorgpad. Zij vertelt hoe het eruitziet. “Zowel de artsen in ons ziekenhuis als de huisartsen verwijzen hun risicopatiënten naar ons door.”
“Osteoporose is een stille ziekte. De patiënt merkt het vaak niet tot hij een breuk oploopt”, weet Carine. Daarom is het zorgpad osteoporose zo belangrijk. “Als mensen in ons ziekenhuis belanden met een breuk, is het de bedoeling dat ze gescreend worden om te kijken of osteoporose aan de oorzaak ligt. Wij richten ons tot de risicopatiënten. Dat zijn de 50-plussers die behandeld worden voor een majeure breuk, een laag-energetische fractuur of waarbij andere belangrijke risicofactoren aanwezig zijn.”
Majeure fracturen zijn breuken aan de heup, dijbeen, bekken, wervelkolom, schouder of pols. Bij laag-energetische fracturen zijn de patiënten gevallen vanop lichaamsniveau, zonder zware kracht. “Vaak is de patiënt gewoon gestruikeld over een mat of tijdens een wandeling. Door de pijn en minder beweeglijkheid na de val nemen spierkracht en spiermassa af. De angst voor een nieuwe valpartij stijgt, waardoor het valrisico net groter wordt. Zo stijgt ook het risico op een nieuwe breuk. Deze vicieuze cirkel proberen wij te doorbreken.”
Hoe werkt het zorgpad osteoporose? Dat vertelt Carine aan de hand van 6 stappen:
1. Afspraak inplannen
Carine: “Zowel de artsen in ons ziekenhuis als de huisartsen verwijzen hun risicopatiënten naar ons door. Daar hebben we een stappenplan met behandelingsrichtlijnen voor opgesteld. Zo kunnen de artsen makkelijk opvolgen welke behandelingen ze zelf kunnen voorschrijven en bij welke patiënten een doorverwijzing naar gespecialiseerde zorg noodzakelijk is. Daarnaast bezoeken wij de risicopatiënten op de afdelingen in ons ziekenhuis. We informeren hen en nodigen hen uit voor verdere screening.”
"Onze patiënten kunnen al veel bereiken met extra
melk, yoghurt of pudding en appelsienen."
2. Botmeting & intakegesprek
Na enkele weken herstellen, volgt een botmeting bij de Medische Beeldvorming. Een botdensitometrie of dexascan is een eenvoudig onderzoek waarbij met behulp van een zeer lage dosis röntgenstralen de hoeveelheid kalk in het bot wordt gemeten. De gemeten botdichtheid geeft voor een belangrijk deel de sterkte van de beenderen aan.
Aansluitend volgt een intakegesprek. “Samen gaan we op zoek naar risicofactoren. We bekijken onder andere hun medische voorgeschiedenis, medicatie, voeding en dergelijke. De meerwaarde aan mijn job is dat ik de ruimte krijg om de patiënten hun volledige verhaal te laten vertellen. Ik merk dat ze daar deugd van hebben. Dat ze zich gehoord en erkend voelen.”
3. Bloedafname
“Is er recent geen gericht labo-onderzoek gebeurd? Dan geef ik de patiënten tijdens het intakegesprek een aanvraag tot bloedafname mee. Zo kunnen we bijkomende risicofactoren opsporen.”
4. Bespreking met arts
“De volgende stap is een afspraak bij de fysische geneesheer, reumatoloog of orthopedist. Die bevestigt of ontkracht de diagnose aan de hand van de resultaten van de botmeting, het labo en het klinisch onderzoek. Is er een behandeling nodig dan wordt die besproken. De aanpak kan veelzijdig zijn, bijvoorbeeld met medicatie, revalidatie of levensstijladvies en valpreventie. Afhankelijk van het soort medicatie geef ik nog een educatiemoment. De huisarts ontvangt nadien een verslag.”
5. Tips, adviezen & educatie
“Als de patiënten subcutane inspuitingen krijgen voorgeschreven, leer ik hen hoe ze die spuitjes best bij zichzelf toedienen. Tijdens het intakegesprek geef ik ook al tips en adviezen die helpen om bewuster te leven. Ik probeer onze patiënten te stimuleren tot zelfmanagement.
Ze kunnen al veel bereiken door extra melk, yoghurt of pudding en appelsienen toe te voegen aan hun dagelijkse eetpatroon. Ik raad hen ook aan om genoeg te variëren in groenten en fruit. Water drinken dat verrijkt is met calcium, zoals dat van Contrex en Hépar, helpt evengoed. Spier- en krachtopbouw is ook belangrijk. Patiënten moeten dikwijls op zoek naar de juiste balans tussen pijnvrij leven en voldoende beweging. Daar speelt de osteoporoserevalidatie op in.”
6. Jaarlijkse controle
“Afhankelijk van de therapie kan er een jaarlijkse opvolgafspraak gepland worden. Sommige 70-plussers worden naar het geriatrisch dagziekenhuis doorverwezen voor een infuustherapie. Na 5 jaar wordt de botmeting herhaald. Dan komt de patiënt terug naar het zorgpad osteoporose voor herevaluatie.”
Meer weten over het zorgpad osteoporose? Klik hier. Wie verdere vragen heeft, mag ook contact opnemen met Carine via zorgpadosteoporose@vitaz.be. Of maak een afspraak op 03 760 22 44.
Meer verhalen:
- Wat is de nieuwe cel Acute Zorg en Reanimatie? Verpleegkundig consulenten Sarita en Tom vertellen
- Verpleegkundig consulent Mieke specialiseerde zich in katheterzorg
- Als verpleegkundige werken bij de IT-dienst? Adelheid doet het!
