Bij onze volwassenenpsychiatrie (PAAZ) verzorgen maatschappelijk assistenten Luk Lauwers, Linda Van de Voorde en Solange Peirsegaele de sociale dienst. Zij gaan bij de patiënten langs om hen zo goed mogelijk te helpen met hun sociale noden. “We werken niet alleen met mensen in crisis,” zegt Linda, “maar ook met hun emoties, verhalen en vaak ingewikkelde achtergronden. Geen dag is hetzelfde.”
Op onze PAAZ-afdeling is sociale ondersteuning extra belangrijk. “Wij bekijken altijd of we iets in gang kunnen zetten op sociaal vlak. Bij heel wat mensen met psychische problemen zijn die immers mede veroorzaakt door een serieuze sociale problematiek”, legt Solange uit. “Constante geldzorgen, slechte huisvesting, problemen op het werk en eenzaamheid zijn niet echt bevorderlijk voor het mentaal welzijn.”
“Voor een patiënt in crisis kan dat heel overweldigend zijn”, vult Linda aan. “Wij zorgen dan voor praktische steun bij het regelen van hulp, een woning zoeken, een uitkering aanvragen of nazorg vinden. Daardoor voelen de patiënten zich gesteund tijdens hun herstel. Al betekent dat natuurlijk niet dat ze zelf niets meer kunnen doen. Het is belangrijk dat ze, wanneer het kan, ook verantwoordelijkheid nemen.”
Sociale hulpvragen
Hoe zien jullie werkdagen er zoal uit?
Solange: “Elke dag bezoeken wij elke nieuwe patiënt. Wij stellen onszelf voor, zeggen wat we doen en kunnen betekenen. Wij nemen een deel van de intakegesprekken op ons. Daarin polsen wij onder andere naar hun gezin, werk, inkomen, vrije tijd, hulpverlening en steunfiguren.”
Luk: “Wij screenen ook of er sociale hulpvragen zijn om een begeleiding op te starten.”
Solange: “In de loop van hun opname hebben de patiënten vaak nog vragen voor ons. Die kunnen heel gevarieerd zijn. Soms gaat dit over zwaardere dossiers zoals dakloosheid, faillissementen, hoge schuldenlast of complexe gezinsproblemen. Soms gaat het om vrij eenvoudige dingen zoals een vraag over de hospitalisatieverzekering, de mutualiteit of een attest voor de werkgever.
Wij gaan vaak met de patiënt op zoek naar hoe ze thuis meer ondersteuning kunnen krijgen. Dat kan bijvoorbeeld gaan over thuiszorg. Soms bekijken we of er een dienstencentrum of vereniging in de buurt is waar ze meer sociale contacten kunnen uitbouwen.”
"De gesprekken vind ik het mooiste aan wat wij doen.
Ik haal heel veel uit de patiëntencontacten."
Tijd nemen & luisteren
Een opname op de PAAZ is meestal vrij kort, van enkele dagen tot enkele weken. Daardoor moeten jullie allicht snel schakelen?
Linda: “Dat klopt, ja. Wij moeten snel een goed beeld proberen te krijgen van de sociale situatie van de patiënt, zijn netwerk en taken. Soms is het belangrijk om ook de familie te bellen, te vragen hoe het met hen gaat en te polsen naar hoe zij de situatie vóór de opname hebben ervaren. Een opname is ook voor hen vaak een ingrijpende gebeurtenis. Ik merk dat ze het erg waarderen als we contact opnemen. Ik krijg regelmatig een oprechte ‘merci’.”
Jullie job klinkt als heel uitdagend werk, waarin je veel kan betekenen voor de patiënt.
Linda: “Het is inderdaad een uitdaging om als sociale dienst samen met het team snel bij te dragen aan de zorg. We werken niet alleen met mensen in crisis, maar ook met hun emoties, verhalen en vaak ingewikkelde achtergronden. Geen dag is hetzelfde, wat het werk interessant maakt.”
Solange: “In onze job is luisteren enorm belangrijk. Mensen krijgen het ook niet altijd gemakkelijk gezegd. Soms zijn ze bijvoorbeeld in de war. Dan is het echt belangrijk dat je de tijd neemt, luistert en werkt aan een vertrouwensband.”
Luk: “Die gesprekken vind ik het mooiste aan wat wij doen. Ik haal heel veel uit de patiëntencontacten. Soms gaat het er chaotisch aan toe, maar die chaos geeft mij net energie. Mijn werk bevalt mij dus heel hard. Na meer dan 7 jaar is het nog altijd even uitdagend.”
Mooie momenten
Solange: “Ik heb deze switch nog op mijn 56ste gemaakt en heb mij dat ook nog geen minuut beklaagd. Wij beleven zoveel mooie momenten met de patiënten. Met hen aan de slag gaan, stapje voor stapje zien dat ze stilaan ‘opklaren’ en hun leven weer in handen kunnen nemen, dat doet deugd.”
Linda: “Zelfs een kleine stap of een simpele ‘dankjewel’ geeft veel voldoening. Dat is zo belangrijk.”
Naast de patiëntencontacten hebben jullie natuurlijk ook veel contact met jullie team. Vertel daar eens wat meer over?
Solange: “Wij hebben met ons drie een heel leuk team. Buiten ons team van de sociale dienst zitten we natuurlijk ook in het grotere team van de PAAZ. Daarin zitten verpleegkundigen, therapeuten, psychologen en psychiaters. Ook met hen hebben we een goede verstandhouding. We werken allemaal goed samen en kunnen onze zorgen delen. Er wordt ook veel gelachen, zowel onder collega’s als bij de patiënten. Al doen we dat natuurlijk alleen op de gepaste momenten.”
Luk: “Soms hebben we wel wat humor nodig om de zwaarte te verlichten. Samen lachen, dat heeft ook iets therapeutisch.”
Gerelateerde verhalen:
- “Sociale dienst doet zoveel meer dan ontslagen regelen”
- Zorgprofessional Femke (PAAZ): “Creativiteit brengt patiënten dichter bij elkaar”
- Joep over PAAZ-afdeling: “Humor in ons team zorgt voor vertrouwen”
- ‘Herman van de PAAZ’ kwam terug werken na pensioen
