Frontotemporale dementie

Een haperend geheugen is een clichébeeld van dementie, maar de ziekte behelst helaas veel meer dan dat.

Wat is frontotemporale dementie?
Symptomen
Oorzaken
Diagnose
Behandeling
Tips
Nuttige informatie

Wat is frontotemporale dementie?

Dementie is een verzamelnaam waaronder verschillende soorten/types vallen: zo heb je onder andere de ziekte van Alzheimer, vasculaire dementie en ook frontotemporale dementie.

Frontotemorale dementie is een vorm van dementie waarbij vooraan (frontaal) en aan de zijkant (temporaal) van de hersenen een toenemende afbraak van hersencellen ontstaat. Dit proces begint meestal sluipend en ontwikkelt zich langzaam. De andere hersengedeelten blijven langer intact.

Vaak wordt frontotemporale dementie in het begin niet herkend als dementie maar als een verandering van gedrag, zoals overspannenheid, depressie en/of relatieproblemen.

Geheugenproblemen staan bij frontotemporale dementie niet op de voorgrond, oriëntatie in tijd, plaats en persoon blijven nog lang intact. De termen frontaalkwabdementie en ziekte van Pick worden ook gebruikt voor deze vorm van dementie.

Symptomen

Mogelijke symptomen van frontotemporale dementie zijn:

Verandering in gedrag zoals meer vijandigheid en/of wantrouwen; soms meer uitgelaten of juist meer in zichzelf gekeerd.
Er kunnen al vrij vroeg in het ziekteproces incontinentieproblemen optreden.
Het krampachtig vasthouden aan maaltijdgebeuren, bepaalde activiteiten of patronen.
Moeilijkheden met plannen en organiseren.
Overmatig eten (verlies van verzadigingsgevoel) en een grotere drang naar zoetigheden.
Het verzamelen van voorwerpen of voortdurend heen en weer lopen.
Minder vaak deelnemen aan gesprekken; het begrip van taal vermindert en langzaam komen er ook spraakstoornissen.

Opgelet: niet al deze klachten moeten aanwezig zijn om aan de vereisten voor de diagnose te voldoen.

Oorzaken

Wanneer er geen zuurstof is, kunnen de hersenen niet voldoende functioneren en sterven ze af. Dit gebeurt onder andere door:

De oorzaak van frontotemporale dementie is nog niet bekend. Kenmerkend zijn opgezwollen, ballonvormige zenuwcellen in het voorste deel van de hersenen.

Verder kan er ook een atrofie (krimping) van de frontale en/of temporale kwabben worden vastgesteld.

Diagnose

Frontotemporale dementie wordt vastgesteld als:

De symptomen sluipend begonnen zijn en geleidelijk toenemen.
Er sprake is van vroege stoornissen in het sociale en persoonlijke gedrag.
Er vroeg in het beloop emotionele afvlakking en een verlies van inzicht is.
Een hersenscan (SPECT of PET-onderzoek) de diagnose kan ondersteunen.

Behandeling

Genezing van frontotemporale dementie is, zoals bij andere vormen van dementie, niet mogelijk. Soms vindt er een behandeling met medicatie plaats om de verschijnselen van de ziekte (zoals bijvoorbeeld onrust, agressie en ontremming) te verminderen.

Tips

Geef zoveel mogelijk structuur in het dagelijks leven. Elke vorm van verandering kan als onveilig en bedreigend ervaren worden.
Geef korte boodschappen (geen lange, meervoudige opdrachten).
Zo lang mogelijk laten deelnemen aan het dagelijkse gebeuren.
Ga niet in confrontatie bij een uitbarsting, maar probeer het een andere wending te geven.
Vermijd veel prikkels (geluid, drukte,...).
Schakel eventueel professionele hulp in om de mantelzorger te ontlasten.
Bij ongedurig gedrag en onrust kunnen fysieke activiteiten (wandelen of sporten) baat hebben.

Nuttige informatie

België

Voor informatie, advies en ondersteuning kun je steeds terecht bij:
ECD Meander
Kerkstraat 115 - 9200 Dendermonde
052 26 28 23 - meander@dementie.be
070 22 47 77

Je wordt doorverwezen naar het expertisecentrum dementie in jouw buurt.