Wat is een vertebroplastie?
Vertebroplastie is een heelkundige techniek waarbij we op een minimaal invasieve manier een wervelfractuur kunnen herstellen door het inspuiten van een bijzonder soort cement. Hiervoor wordt een meerkost aangerekend, die niet terugbetaald wordt door de mutualiteit.
Wervels kunnen op verschillende manieren beschadigd worden. Uiteraard door ongevallen: val van een hoogte, sportongevallen bij fietsers of paardrijders enz. Wervels kunnen ook inzakken door botontkalking (osteoporose). Ernstige breuken die instabiel zijn en kunnen leiden tot bv. verlamming moeten natuurlijk geopereerd worden. In vele gevallen is dit echter niet nodig en kunnen we een minder zware behandeling uitvoeren met onder andere bedrust en een korset. Nochtans kan de pijn dan lang aanslepen en kan in sommige gevallen het wervellichaam verder inzakken wat tot vervorming
van de wervelkolom leidt. Het herstel van deze indeukingsfracturen door het gebruik van ballonnen en inbrengen van snelhardend cement kan vervorming verhinderen en de pijn sneller doen afnemen.
We maken een onderscheid tussen de fractuur bij patiënten met osteoporose en bij een normale wervel. Osteoporose komt frequent voor in de oudere leeftijdsgroep, meestal bij vrouwen na de menopauze. Een zeer uitgebreid overzicht over het ontstaan van osteoporose en de gevaren ervan kun je o.a. vinden op www.osteoporosestichting.nl. Patiënten met osteoporose hebben gemakkelijker breuken van pols, heup of wervel, meestal bij een banale val, na hoesten of tillen.
Als je een indeukingsfractuur oploopt van een wervel treedt er erge pijn op. De behandeling bestaat uit bedrust, pijnstilling, eventueel het dragen van een korset. Meestal verdwijnt de pijn na enkele weken. Uiteraard moet de osteoporose zelf behandeld worden met een chronische therapie (raadpleeg hiervoor je huisarts). In bepaalde gevallen zal een afwachtende houding echter onvoldoende zijn: de pijn blijft aanhouden en geraakt niet onder controle of de wervel zakt verder in. Dit kan men volgen door regelmatig, in het begin wekelijks, een controle radiografie van
de wervelkolom te maken.
Chirurgische behandeling
De procedure gebeurt onder algemene verdoving. Twee holle buisjes worden langs achter in de rug tot in de gebroken wervel gebracht. Dit kunnen we veilig uitvoeren door tijdens de ingreep bestendig gebruik te maken van doorlichting met RX stralen. Door deze holle buisjes wordt dan de wervel opgevuld met bijna vaste cement. Door het maken van een holte en het gebruik van deze bijna vaste cement vermijden we dat de cement doorloopt buiten de wervel of naar de bloedsomloop. De cement wordt volledig hard na enkele uren en 12 uur later kan de patiënt opstaan. De resultaten bij patiënten met ingezakte wervels zijn uitstekend: de pijn is beduidend beter en men vermijdt verdere inzakking wat anders tot uitgesproken bochelvorming kan leiden.
Dezelfde techniek kan toegepast worden bij traumatische wervelfracturen zonder osteoporose. Bij jongere patiënten zullen we minder gebruik maken van echt cement zoals gebruikt bij o.a. heupprothesen maar biologisch botcement gebruiken. Dit wordt achteraf terug omgezet tot echt bot. Ook bij deze patiënten is het herstel sneller en vermijden we langdurige immobilisatie, pijn en de mogelijke verdere inzakking van de wervel. Bij ernstigere fracturen kan een combinatie met een ingreep en gebruik van schroeven en staven noodzakelijk zijn.
Vertebroplastie is een veilige techniek die een goede oplossing biedt voor de behandeling van pijnlijke wervelfracturen zowel bij normale wervels als broze wervels. Zo kan langdurige hospitalisatie en immobilisatie worden vermeden, maar vooral verdere inzakking en vervorming van de wervelkolom.
Voorbereiding op je opname
Het is heel belangrijk om bij je bezoek aan de arts steeds te vermelden of je al dan niet behandeld wordt met bloedverdunnende medicijnen. Enkele voorbeelden hiervan zijn Asaflow®, Plavix®, Marcoumar® en Marevan®. Omdat deze producten de bloedstolling beïnvloeden, betekenen zij een groot bloedingsgevaar tijdens en na de operatie. De arts zal met jou bespreken om de inname van deze medicatie op voorhand te stoppen. Medicatie voor diabetes (behalve insuline) moet je 48 uur voor de ingreep stoppen.
Het is ook van belang mogelijke allergieën mee te delen zodat we indien nodig preventieve maatregelen kunnen nemen. Voorbeelden zijn: latexallergie, contrastallergie, allergie voor bepaalde medicijnen of producten, kleefpleisters …
Lees hier wat je moet meebrengen en wie je moet verwittigen. Als je anti-trombosekousen hebt, breng die dan zeker ook mee.
Meestal word je opgenomen de dag vóór de operatie of de dag van de operatie ’s ochtends. Dit zal de verpleegkundige neurochirurgie bepalen aan de hand van het operatieprogramma. Kom je de dag van de operatie zelf binnen, dan moet je nuchter zijn. Nuchter wilt zeggen: niet meer eten vanaf middernacht. Drinken mag tot 2 uur voor de opname. Meer info over nuchter zijn vind je hier.
Opname
Je gaat naar de dienst opname en wordt begeleid naar de afdeling. De afdelingsverantwoordelijke zal je een kamer toewijzen. Het toewijzen van een eenpersoonskamer verloopt naargelang de beschikbaarheid en wordt geregeld vanuit de opnamedienst. Als je nog geen pre-operatieve onderzoeken hebt laten uitvoeren, moet dit wel gebeuren als je ouder bent dan 65 jaar, of op voorschrift van de arts. Aan de hand van een vragenlijst wordt de anamnese afgenomen en je krijgt ook een vragenlijst die je moet invullen en tekenen voor de anesthesist (slaapdokter). Een verpleegkundige zal de operatiestreek scheren. Verder zal men je ook anti-trombosekousen aanmeten om tijdens en na de operatie bloedstolling in de aders te voorkomen. Als je zo'n kousen al hebt, breng ze dan zeker mee.
Verloop van de operatie
Voor de operatie
Vlak voor je naar de operatiezaal vertrekt, krijg je een operatiehemd om. Kunstgebit, contactlenzen, juwelen en piercings moet je verwijderen. Je houdt je slip aan. Als je geplast hebt, worden de anti-trombosekousen aangedaan en word je met je bed naar de operatiezaal gereden. Vanaf dit tijdstip duurt het minstens 5 uur voor je terug op je kamer bent.
De operatie
De ingreep gebeurt onder algemene verdoving. De anesthesist zal in je arm een infuus prikken en je in slaap brengen. Wanneer je slaapt, plaatst hij een slangetje in je keel waarlangs de ademhaling tijdens de ingreep overgenomen wordt door een machine. Je bent ook heel de tijd in verbinding met een hartmonitor. De neurochirurg maakt een insnede links vooraan in de hals. Wanneer hij de wervels vrijgemaakt heeft, zal hij de tussenwervelschijf verwijderen en vervangen door het blokje dat de wervels met elkaar zal verbinden. Vooraleer de wonde te sluiten, zal de arts indien nodig een buisje plaatsen waarlangs het wondvocht gedurende de eerste 24 uur na de ingreep kan afvloeien. Als de ingreep voorbij is, word je opnieuw in bed gelegd en naar de ontwaakzaal gebracht. Pas als je goed wakker bent en geen pijn meer hebt, kun je terug naar de kamer. De anesthesist en de neurochirurg beslissen hierover.
Na de operatie
Als je opnieuw op de kamer bent, is het belangrijk om plat op de rug te blijven liggen. Na enkele uren zal een verpleegkundige je voor de eerste keer op de zij draaien. Probeer steeds 'en bloc' te draaien met opgetrokken benen. Dit wil zeggen dat heup en schouder tegelijk moeten draaien zodat de wervelkolom één rechte lijn blijft. Plassen gebeurt in een bedpan of in een urinaal. Als dat moeilijk is, wordt een blaassonde geplaatst. De verpleegkundige komt regelmatig langs om infuus, verband, drainagebuisje, pijn en bloeddruk te controleren. Via het infuus krijg je pijnstilling. Het is niet de bedoeling onnodig pijn te lijden: meld dit aan de verpleegkundige die je op advies van de artsen de nodige pijnstilling zal geven.
De eerste dag na de operatie mag je ’s morgens weer normaal eten. Je krijgt een prikje in de buik om een trombose te voorkomen. Deze prik krijg je verder dagelijks zolang je in het ziekenhuis verblijft. Een medicatieschema ter bevordering van je herstel wordt opgestart. Het omvat een spierontspannend middel en pijnstillers. Ontstekingsremmers worden gemeden omdat ze de genezing van deze ingreep belemmeren. Een verpleegkundige zal je de nodige hygiënische zorgen geven. Je behoudt je infuus tot de pijn onder controle is. Bedrust is voorzien tot de arts of de kinesiste is langs geweest. Deze bedrust is zo plat mogelijk en liggend op de zij of op de rug. Je arts bepaalt hoe lang je deze bedrust nodig hebt. Meestal wordt de tweede dag ook de drain verwijderd. Het verband wordt dagelijks vernieuw om de wonde te kunnen controleren. De tweede dag komt de kinesitherapeut terug. Die zal je persoonlijk begeleiden bij het stappen en het trappen lopen. Hij/zij zal ook antwoorden op al je vragen in verband met zitten, liggen en andere activiteiten.
Opvolging thuis
- Probeer steeds zo ontspannen mogelijk te bewegen. Wissel ook steeds van houding. Wissel daarom rust af met wandelen fietsen, zwemmen (na 14 dagen) en trappen lopen. Blijf nooit te lang staan of zitten. Beperk ook je nachtrust en haal je slaap desnoods in de namiddag in. Luister naar je lichaam!
- Meerijden met de wagen is geen probleem. Zelf rijden is niet aan te raden de eerste twee weken.
- Werkhervatting wordt besproken wanneer je op de consultatie terugkomt ter controle.
- Thuis moet je geen kinesitherapie volgen. Het volstaat om de raadgevingen van de kinesitherapeut tijdens je opname op te volgen.
- Licht huishoudelijk werk kan wel, maar tot aan de pijngrens.
- Zwaar huishoudelijk werk is verboden tot je arts hiervoor toestemming geeft.
- Fietsen is aan te raden, liefst eerst op een hometrainer en daarna buiten.
- Bij pijn mag je Paracetamol tot 4x 1g/dag innemen.
- Hechtingen worden verwijderd door je huisarts of de thuisverpleegkundige, tien dagen na de ingreep. Hij/zij zal ook je medicatie nakijken en indien nodig aanpassen.
- Na 6 à 7 weken word je op de consultatie verwacht. Als je van ons geen afspraak hebt meegekregen, maak ze dan zo snel mogelijk zelf (via het secretariaat: 03 760 21 72 optie 1 of www.mynexuzhealth.com).
Mogelijke complicaties
Bij elke ingreep bestaat een risico op mogelijke problemen. De arts heeft deze met jou al besproken. Als je nog andere vragen hierover hebt, stel ze dan gerust aan je arts.
Doof gevoel, tintelingen of krachtsverlies
Al voor de operatie bestond er druk op de zenuw. Maar ook tijdens de operatie wordt de zenuw geïrriteerd en daardoor raakt hij wat gezwollen. Daarom zullen deze klachten ook niet onmiddellijk na de operatie verholpen zijn. Dit kan verscheidene weken, soms zelfs langer, duren. De kans op blijvende zenuwbeschadiging, bestaat, maar is klein (< 1.7 %).
Wondproblemen
Infectie van de wonde: dit is het geval wanneer het litteken niet goed geneest of wanneer er gelig vocht uit de wonde komt. Contacteer dan steeds je arts. Een infectie van het ingeplante materiaal kan ernstige, zelfs levensbedreigende gevolgen hebben.
Lekkage van hersenvocht: door de vernauwing is er gedurende een lange periode druk uitgeoefend op de zenuwen en op het vlies eromheen. Daardoor is de kans dat er tijdens de operatie een klein gaatje in het vlies ontstaat waardoor het hersenvocht gaat lekken. Meestal is het gaatje zo klein dat je er geen last van hebt, hoogstens wat hoofdpijn. Het is wel belangrijk om voldoende te drinken.
Heb je nog vragen? Stel ze gerust aan de arts of aan de verpleging.
