Gemiddeld duurt een menstruele cyclus 28 dagen, maar de cycluslengte is variabel van vrouw tot vrouw en kan ook wijzigen in de loop van het leven van de vrouw.
De menstruele cyclus bestaat uit verschillende fasen:
Folliculaire fase
De menstruele cyclus begint met de groei en rijping van een eicel in de eierstokken. Dit proces gebeurt in een blaasje of follikel. Terwijl de follikel groeit, scheidt hij een toenemende hoeveelheid oestrogenen af. Deze zorgen ervoor dat het baarmoederslijmvlies dikker wordt, maakt de vagina vochtig en de slijmprop toegankelijker voor zaadcellen, zodat de kans op bevruchting maximaal is rond de eisprong. Ook de spieren rond de baarmoederhals ontspannen waardoor deze lichtjes opent en de zaadcellen doorgang verleent. Door de piek in de oestrogenenproductie begint de hypofyse veel luteïniserend hormoon af te scheiden. Dit stimuleert het vrijkomen van de eicel uit de follikel.
Eisprong of ovulatie
Dit is het moment waarop de follikel barst en de eicel vrijkomt. Dit gebeurt ongeveer 14 dagen voor de menstruatie.
Wanneer de eicel vrijkomt, wordt ze binnen enkele minuten opgevangen door de franjes van de eileider en getransporteerd naar het middelste, bredere gedeelte van de eileider (ampulla), waar de bevruchting kan plaatsvinden tot 24u na de eisprong.Luteale fase
Na de eisprong ontstaat uit de follikel een gele lichaam (corpus luteum) onder invloed van het luteïniserend hormoon. Dit geel lichaam produceert progesteron in de tweede helft van de cyclus. Dit progesteron zorgt ervoor dat de groei van het baarmoederslijmvlies stopt en dat er voedingsstoffen worden opgestapeld die nodig zijn voor de innesteling van de bevruchte eicel.
Tijdens de luteale fase wordt de bevruchte eicel verder getransporteerd en bereikt 5 à 6 dagen na de eisprong de baarmoeder.Menstruatie
Indien de eicel niet bevrucht werd, wordt het gele lichaam niet verder ondersteund en neemt de progesteronproductie rond de 13de dag sterk af. Hierdoor stopt de stimulatie van het baarmoederslijmvlies, sterft het af en wordt vervolgens uitgestoten. Dit is het begin van de menstruatie of regels.
De vruchtbare periode van de cyclus kan sterk schommelen. Bij vrouwen met een regelmatige cyclus van 28 dagen ligt de meest vruchtbare periode tussen de 11de en 16de dag van de cyclus.