Wat is kanker

Inhoud

• Wat is kanker
• Soorten antitumorale medicatie

Wat is kanker

Kanker is een verzamelnaam voor verschillende aandoeningen met als gemeenschappelijk kenmerk een ongeremde deling van lichaamscellen.

Ons lichaam is opgebouwd uit miljarden bouwstenen: de cellen. Voortdurend maakt ons lichaam nieuwe cellen aan om te groeien en om beschadigde en verouderde cellen te vervangen. Nieuwe cellen ontstaan door celdeling. Bij deze celdeling ontstaan uit één cel twee nieuwe cellen, uit deze twee cellen ontstaan er vier, dan acht, enzovoort.

Ontregelde celdeling

Kankercellen ontstaan uit gewone lichaamscellen. Bij kankercellen is er, door toeval of door blootstelling aan allerlei schadelijke invloeden, iets misgegaan met het erfelijk materiaal in de kern van de cel. Daardoor gaat die cel zich onnodig en onbeheerst delen.

De fout in het erfelijk materiaal wordt daarbij gekopieerd naar alle volgende cellen. Doorgaans zorgen ‘reparatiegenen’ voor herstel van de schade. Soms echter faalt dat beschermingssysteem. Dan gaan genen die de deling, groei en ontwikkeling van een cel regelen, fouten vertonen. Op die manier kan een tumor ontstaan.

Ook de aanmaak van bloedcellen kan verstoord raken, bijvoorbeeld doordat er grote hoeveelheden overtollige en nutteloze bloedcellen gevormd worden.

Goed- en kwaadaardig

Er zijn goedaardige en kwaadaardige gezwellen of tumoren. Alleen bij kwaadaardige gezwellen of tumoren is er sprake van kanker. ‘Tumor’ is een ander woord voor gezwel.

Goedaardige gezwellen groeien niet door andere weefsels heen en verspreiden zich niet door het lichaam. Wel kan een goedaardige tumor druk veroorzaken op zijn omgeving en hinder veroorzaken. Dit kan een reden zijn om de tumor te verwijderen.
Bij kwaadaardige tumoren zijn de regelmechanismen beschadigd, zodat het lichaam de celdeling niet meer onder controle krijgt en het gezwel doorgroeit. Een kwaadaardige tumor kan omliggende weefsels en organen opzij drukken, kan ingroeien en kan uitzaaien. Dan spreekt men van metastasen (uitzaaiingen).

Soorten antitumorale medicatie

1. Chemotherapie = cytostatica

Chemotherapie is een verzameling van geneesmiddelen die de groei van de kankercellen verhinderen of deze cellen vernietigen. Deze geneesmiddelen treffen ook sneldelende gezonde cellen.

Een behandeling met chemotherapie verloopt in cycli. Eén cyclus bestaat uit een of meerdere toedieningen, gevolgd door ‘rust’. Deze rustperiode laat uw lichaam toe te herstellen van ongewenste nevenwerkingen.

Het aantal cycli en de totale duur van een chemokuur hangt af van de aard van uw ziekte, hoe u de therapie verdraagt en het effect van de behandeling.

2. Doelgerichte therapie = targeted therapie = moleculaire therapie

In tegenstelling tot chemotherapie richt doelgerichte therapie zich vrij specifiek op de kwaadaardige kankercellen en worden de meeste gezonde cellen gespaard.

Doelgerichte therapie kan maar werken als het ‘doel’ aanwezig en actief is op de tumorcellen. Dat doel is meestal een receptor (ontvanger) aan de buitenkant van de kankercellen (het celmembraan) of een eiwit binnen in de kankercellen.

Sommige doelgerichte behandelingen blokkeren de groei van bloedvaten die voedingsstoffen en zuurstof naar de tumorcellen brengen.

3. Antihormonale therapie

Hormonale therapie is eigenlijk een antihormoontherapie. U krijgt namelijk medicijnen die de werking van hormonen remmen, blokkeren of de aan-maak ervan verminderen.

Hormonale therapie heeft alleen effect bij hormoongevoelige tumoren. De borsten en het baarmoederslijmvlies bij vrouwen en de prostaat bij mannen hebben geslachtshormonen nodig voor hun groei en functioneren. Als in deze lichaamsdelen kanker ontstaat, zijn de kankercellen voor hun groei vaak afhankelijk van de aanwezigheid van die geslachtshormonen. Als dat zo is, wordt de tumor ‘hormoongevoelig’ genoemd.

4. Immuuntherapie/immunotherapie

Immuuntherapie of immunotherapie heeft als doel het eigen afweersysteem te activeren om de kankercellen aan te vallen en op te ruimen.

5. ANTIBODY DRUGCONJUGATE (ADC)

ADC is een nieuw soort medicijn dat wordt gebruikt bij de behandeling van kanker. Het werkt als een soort slimme chemotherapie. Het medicijn bestaat uit 2 onderdelen: een antilichaam en een chemotherapie. Het antilichaam is zo gemaakt dat het heel precies herkent waar kankercellen zitten. Zodra het de kankercel vindt, bindt het zich eraan en brengt het de chemotherapie rechtstreeks de cel in. Binnenin de kankercel komt het celdodende deel vrij en wordt de cel vernietigd. Het voordeel hiervan is dat de chemotherapie vooral op de kankercellen werkt en veel minder op de gezonde cellen. Daardoor zijn er meestal minder bijwerkingen dan bij gewone chemotherapie. Toch heeft elk ADC-medicijn zijn eigen mogelijke bijwerkingen. Het is daarom belangrijk om die vooraf goed te bespreken met uw arts of verpleegkundig consulent.